BENE MERENTIBUS | KRYSTYNA ZACHWATOWICZ, ANDRZEJ WAJDA
10 października 2016 | wyślij link
BENE MERENTIBUS | KRYSTYNA ZACHWATOWICZ, ANDRZEJ WAJDA

(…) Krystyna Zachwatowicz i Andrzej Wajda powszechnie znani są z działalności filmowej i teatralnej – jednak  uhonorowanie medalem Bene Merentibus przez Stowarzyszenie Architektów Polskich w grudniu 2015 roku – przyznane zostało za mniej znaną ogółowi,  ale równie ważną dziedzinę aktywności, związaną z architekturą. Laudację dla tej Mistrzowskiej Pary przygotował i wygłosił współpracujący z nimi od lat Krzysztof Ingarden:

 

O sukcesie projektu decyduje dobra idea. Gdy mamy dobrą ideę jest sens walczyć o jej realizację…” – te słowa Andrzej Wajda odnosił do produkcji filmowych, ale jakże prawdziwe stały się one również w odniesieniu do projektów architektonicznych, powstałych w Krakowie dzięki wizjonerskim inicjatywom i ideom Andrzeja Wajdy i Krystyny Zachwatowicz !

Dziś mija już 28 lat od czasu, gdy Andrzej Wajda po raz pierwszy przedstawił publicznie swój pomysł stworzenia w Krakowie Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha – stałego miejsca do eksponowania kolekcji zbiorów sztuki japońskiej Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego. W trwającej jeszcze wtedy epoce „komuny”, pomysł ten  wydawał się być nie z tego świata, nie do zrealizowania w ówczesnej rzeczywistości ! 

U jego źródeł zaś legło olśnienie, jakiego doznał młody 19-letni Andrzej Wajda oglądając w roku 1944, w okupowanym Krakowie – wystawę japońskiej sztuki z kolekcji Feliksa Jasieńskiego. Artystyczny obraz świata, jaki niosła z sobą sztuka japońska przemówił doń z niezwykłą siłą. Po latach, w 1987 roku, odbierając w Japonii Nagrodę Kyoto, reżyser wspominał tamten moment: „Tyle jasności, światła, ładu i poczucia harmonii nie widziałem nigdy przedtem – było to moje pierwsze spotkanie z prawdziwą sztuką. Najsilniejsze w naszym życiu są uczucia i zachwyty doznawane w młodości. Dlatego właśnie odbierając Nagrodę Kyoto, wracam do tych szczęśliwych chwil i chciałbym, aby i inni byli tak szczęśliwi, jak ja byłem wówczas, oglądając po raz pierwszy arcydzieła dawnej sztuki japońskiej”.  

Andrzej Wajda wraz z Krystyną Zachwatowicz, przeznaczyli Nagrodę Kyoto na założenie fundacji, mającej zbudować w Krakowie budynek z przestrzenią ekspozycyjną poświęconą kolekcji Feliksa Jasieńskiego i prezentacjom współczesnej  kultury japońskiej. Projekt koncepcyjny budynku ofiarował Fundacji w darze  – Arata Isozaki, światowej sławy architekt japoński, poruszony i zainspirowany genezą idei Andrzeja Wajdy. Pomysł wzbudził  także entuzjazm tysięcy Japończyków, dzięki czemu faktycznie znalazły się pieniądze na jego realizację.

W roku 1994, gdy otwierano obecne Muzeum Manggha, nikt nie przypuszczał, że obiekt ten zapoczątkuje całą serię kolejnych koncepcji Andrzeja Wajdy, inicjujących tworzenie w Krakowie nowych obiektów architektonicznych, dla nowo powstających z jego inicjatywy instytucji kulturalnych i edukacyjnych.

Po bezprecedensowym pod każdym względem projekcie Muzeum Manggha, z jego inspiracji powstały w Krakowie kolejne budynki: w roku 2000 – Pawilon Herbaciany wraz z ogrodem w stylu japońskim, w 2004 – Szkoła Języka Japońskiego, a w roku 2007 – Pawilon „Wyspiański 2000”, funkcjonujący jako Centrum Informacji Miasta Krakowa. (…)

Ostatnio zaś, w czerwcu 2015 roku, mieliśmy przyjemność otwarcia najnowszego obiektu, zainspirowanego przed 11 laty przez Andrzeja Wajdę – aneksu wystawienniczego Muzeum Manggha o nazwie Galeria Europa – Daleki Wschód. (…)  Nowa przestrzeń wystawiennicza służy prezentacji sztuki europejskiej i kultur krajów Azji Południowo-Wschodniej, aż po Półwysep Indyjski.

Wszystkie wymienione tu krakowskie projekty łączy piękna cecha, wyraźnie widoczna w przedsięwzięciach Andrzeja Wajdy i Krystyny Zachwatowicz:  tworzą oni nie tylko warunki do powstawania znaczącej architektury, ale też miejsca tętniące życiem, potrzebne  ludziom, piękne.  Młodość ducha, pasja i radość życia naszych Laureatów ożywia wszystkie te projekty, pozwalając nam wszystkim cieszyć się ich istnieniem.  Wszystkie funkcjonują znakomicie, będąc wspaniałym przykładem realizacji inteligenckiego etosu bezinteresownego działania – dla dobra kultury i społeczności.  Etosu, mówiącego o  obywatelskim obowiązku pozostawienia istotnych znaków następującemu młodemu pokoleniu, które być może zainspirowane – podobnie jak to miało miejsce z 17-letnim Andrzejem Wajdą na wystawie sztuki japońskiej w Sukiennicach – poniesie pałeczkę dalej i będzie tworzyć kolejne ogniwa tego artystycznego łańcucha kontynuacji i inspiracji.

W imieniu tu obecnych i całego środowiska architektonicznego, które może cieszyć się efektami Waszych wspaniałych wizjonerskich pomysłów, mamy dziś okazję podziękować Wam za nie i za serce włożone w ich realizację ! Dziękujemy i gratulujemy !

 

Podziękowanie za przyznane wyróżnienie  jakie wyraził Andrzej Wajda  – przyjęte zostało owacją na stojąco przez ponad czterystu zebranych w Pawilonie Wystawowym SARP gości…

 

Artykuł ukazał się w #34 ARCH.

20151211-_79x8436

 

ARCH #42
LIPIEC/SIERPIEŃ 2017
facebook