AUTOR ARTYKUŁU
ALEKSANDRA HANTKIEWICZ
WARSZTATY | ARCHITEKTOUR 2015
7 sierpnia 2015 | wyślij link
WARSZTATY | ARCHITEKTOUR 2015

Wałbrzych. Średniowieczny rodowód, unikatowe położenie, industrialny charakter. Kiedyś istotny ośrodek przemysłowy Dolnego Śląska. Aktualnie zaniedbana i zapomniana – dawna siedziba władz województwa wałbrzyskiego. Miasto o złożonej i fascynującej historii, jak również obszar wielu problemów i barier. Nie bez powodu miejsce VI edycji ogólnopolskich warsztatów ARCHITEKTOUR.

Blisko setka polskich studentów kierunków projektowych, czternastu nieprzeciętnych architektów z Polski i zagranicy, sześć intensywnych dni wypełnionych wykładami, spotkaniami autorskimi oraz pracą warsztatową, sześć tematów zaproponowanych przez władze miasta – współorganizatora całego wydarzenia. Wszystko to nadało nowego znaczenia tematowi przewodniemu warsztatów: „Człowiek a miasto, miasto a człowiek“.

Dobrowolnie, z pasją i zapałem do wspólnego stawienia czoła wyzwaniom rewitalizacji, podjęto próbę daleką od akademickich standardów nauczania. Głównym zadaniem grup warsztatowych było opracowanie koncepcji zagospodarowania obszarów zlokalizowanych na terenie miasta, zbadanie ich specyfiki oraz potrzeb lokalnej społeczności. Zadanie niebanalne biorąc pod uwagę złożoność Wałbrzycha: miasta, gdzie problemy ekonomiczne i społeczne towarzyszą wielkiemu dorobkowi europejskiego przemysłu oraz myśli technicznej. Problematyka zagadnień to przede wszystkim miejsca zdegradowane (teren po starej winiarni przy ulicy Młynarskiej), zaniedbane (obszar wydzielony południową pierzeją Rynku, ulicą Moniuszki oraz Kościelną), wymagające nowego programu funkcjonalno-przestrzennego (obiekt sortowni na Starej Kopalni, działka naprzeciw Muzeum Porcelany czy teren przedzamcza w Książu).

 

Dodatkową inspirację oraz impuls do pracy stanowił szereg wydarzeń otwartych, towarzyszących warsztatom. Odbyły się wykłady Filipa Springera, pracowni architektonicznych: WWAA, Centrala, HS99 oraz Jörga Rügemera, dyskusja na temat kondycji polskiej architektury prowadzona przez redaktor naczelną miesięcznika „Architektura-murator” Ewę P. Porębską oraz krytyka architektury Marcina Szczelinę, autorski pokaz filmów Erica Bednarskiego traktujących o zagadnieniach architektury PRL („MDM“, „Neon“). Wszystkie wydarzenia odbywały się w ostatnio otwartym Centrum Nauki i Sztuki ‘Stara Kopalnia’ powstałym na terenie dawnej „Kopalni Julia” w Wałbrzychu. Przestrzeń ta stanowiła istotny punkt do przemyśleń dla uczestników warsztatów ze względu na swój rewitalizacyjny charakter. Kompleks usytuowany w samym sercu industrialnego niegdyś Wałbrzycha oraz bezsprzecznie będący jego wizytówką, aktualnie funkcjonuje jako zespół obiektów służących kulturze i sztuce. Spełnia również istotną funkcję edukacyjną dzięki Muzeum Górnictwa i Przemysłu czy Centrum Ceramiki Unikatowej. Mirosław Nizio, autor projektu przedstawił zebranym całokształt koncepcji: sfinalizowane oraz przewidywane etapy inwestycji, co z pewnością znacząco wpłynęło na odbiór tego założenia.

Kolaż omawianych czynności – zwieńczony został publiczną prezentacją wyników tygodniowej pracy. Wskazała ona najistotniejsze problemy, z którymi aktualnie boryka się Wałbrzych. Zjawisko uśpienia miasta, brak jego spójności, niewielka liczba przestrzeni publicznych. Zauważono też ogromny potencjał i potrzebę modyfikacji. Samoistnie powstające miejsca integracji lokalnej społeczności czy chęć współpracy i podjęcia działań prowadzących do proponowanych zmian. Większość grup studenckich na bieżąco konsultowała swoje pomysły z mieszkańcami miasta, co można uznać za znaczący postęp w procesie projektowym. Pomysły powstałe w wyniku dialogu projektantów z użytkownikami, charakteryzowały się racjonalnością i rzetelnością przy jednoczesnym progresywnym podejściu do kreowania przestrzeni. Wszystkie grupy wykazały się pomysłami aktywizującymi życie mieszkańców w wielu wymiarach: społecznym, ekonomicznym oraz kulturowym – współrzędnie z respektowaniem lokalnej specyfiki. (…)

Co niezwykle istotne, omawiane działania mają być kontynuowane. Organizatorzy przewidują dalszą współpracę z miastem. W tej kwestii nie bez znaczenia pozostaje fakt obecności Prezydenta Miasta Wałbrzycha, Romana Szełemeja podczas oficjalnych wydarzeń ARCHITEKTOURu. Zapowiedziano również wystawę podsumowującą warsztaty, która zostanie zaprezentowana w kolejnych ośrodkach akademickich w kraju.

 

Energia i entuzjazm widoczne w ciągu opisywanego tygodnia pokazała, że wspomniane ruchy wskazane są nie tylko z tytułu potrzeb rewitalizacji obszarów miejskich, ale również alternatywy dla tradycyjnego systemu nauczania na polskich wydziałach architektury. W momencie, gdy wciąż na próżno szukać świeżego, interdyscyplinarnego, a przede wszystkim zespołowego podejścia do edukowania pokoleń przyszłych architektów wydarzenia takie jak te, pełnią bardzo ważną rolę w kształtowaniu świadomości oraz pobudzaniu kreatywności studentów.

 

***

 

Warsztaty ARCHITEKTOUR to cykl spotkań studentów architektury organizowanych przez Samorząd Studentów Wydziału Architektury Politechniki Poznańskiej, Politechniki Gdańskiej, Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu oraz Fundację Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. W tym roku do grona organizatorów dołączyła Fundacja „Na Dużą Skalę”, która została założona w kwietniu 2015 przez głównych koordynatorów warsztatów ARCHITEKTOUR – Paulinę Kałużną, Jacka Maleszkę i Michała Krzyżowskiego. Dotychczas odbyło się już sześć edycji wydarzenia, między innymi w Malborku, Elblągu czy Przemyślu. Głównym zadaniem warsztatów jest współpraca z mniejszymi miastami, które charakteryzują się dużymi możliwościami pomimo niedostatku spójnych wizji rozwoju. Miejscowości współpracujące przy organizacji ARCHITEKTOUR pokazują potencjalnym inwestorom swoją otwartość na innowacje oraz dobrą architekturę inspirowaną najlepszymi szkołami i projektantami.

 

FOTO: JAKUB NANOWSKI

Cały artykuł w #30 (lipiec-sierpień 2015)

PROJEKT_GRUPAMONIKA ARCZYNSKA&WWAA

ARCH #55
WRZESIEŃ/PAŹDZIERNIK 2019
facebook