AUTOR ARTYKUŁU
MARTA A. URBAŃSKA
MTA_KONFERENCJA ARCHITEKTURA MUZYKI
12 grudnia 2013 | wyślij link
MTA_KONFERENCJA ARCHITEKTURA MUZYKI

Relacjonując Konferencję w ramach Międzynarodowego Triennale Architektury, która odbyła się w krakowskiej filharmonii, poświęconą nowemu Centrum Muzyki w Krakowie, nie sposób abstrahować od jej bezpośredniego powodu: konkursu na opracowanie ideowo-studialnej koncepcji urbanistyczno-architektonicznej Centrum Muzyki. Konkurs ogłoszony został uchwałą Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 12.11.2012 roku. De facto tyczył nie tylko projektu budynku nowej Filharmonii (pozostającej w gestii województwa) i Akademii Muzycznej w Krakowie, ale podjęcia próby rewitalizacji znacznego obszaru miejskiego.

 

To 12-hektarowy teren poprzemysłowy (dawne słynne zakłady metalowe Zieleniewskiego), uwolniony na rzecz Miasta Kraków przez Ministra Obrony Narodowej. Położony jest korzystnie na lewym brzegu Wisły, przy Bulwarze Kurlandzkim, w dzielnicy Grzegórzki, niedaleko ważnego węzła komunikacyjnego. Konkurs rozumieć należy jako pierwszy akord inwestycji, która może doprowadzić do rewitalizacji tak znacznego obszaru w Krakowie. Sytuacja jest skomplikowana, ale symptomatyczna dla prób budowy miasta w status quo politycznym i prawnym. (…)

 

Wśród 115 prac, Jury przyznało I nagrodę dla zespołu architektów w składzie: Wojciech Chmielowiec, Karolina Czech, Bartłomiej Gowin, Tomasz Janus i Krzysztof Siuta. Nagrodę przyznano za: „jednoznaczną dyspozycję przestrzenną dla przyszłych zamierzeń inwestycyjnych Centrum Muzyki w Krakowie, wyrazisty podział planistyczny wyznaczający funkcje kubaturową, placową i parkową, dającą gwarancje zachowania właściwego porządku urbanistycznego;  proponowany kierunek myślenia architektonicznego, zmierzający do stworzenia współczesnego symbolu przestrzennego w dolinie rzeki, czytelnego w skali miasta.”

 

2

 

Przyznano także dwie II nagrody równorzędne: dla pracy autorstwa IMB ASYMETRIA sp. z o.o. (zespół projektowy w składzie: Witold Gilewicz, Olga Knapik, Ewa Więcek, Dorota Malaca, Agnieszka Puchała) i dla AIR Jurkowscy – Architekci sp. z o.o. ;( zespół projektowy w składzie: Ryszard Jurkowski, Agata Adamaszek, Łukasz Niewiara, Marek Gawron, Karolina Świeboda); oraz dwa wyróżnienia – pierwsze dla pracy Biura Projektów EKOTEKTURA – (Piotr Pyrtek, Andreas Fiołka) i drugie dla Alicji Ścigaczewskiej. (…)

 

DYSKUSJA

W dyskusji na kanwie konkursu (…) udział wzięli: arch. Elżbieta Koterba, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa ds. Rozwoju; arch. Marek Dunikowski; Krzysztof Markiel, dyrektor Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego; arch. Janusz Sepioł, senator RP; prof. arch. Andrzej Wyżykowski, Główny Architekt Miasta Krakowa; prof. arch. Zbigniew Zuziak.

 

Jako pierwsza głos zabrała Zastępca Prezydenta, arch. Elżbieta Koterba. (…) Poinformowała, że obecnie opracowywane jest Studium Uwarunkowań i Kierunków Rozwoju Miasta Krakowa – nadano w nim temu obszarowi profil funkcjonalny, związany z zamierzonym Miastem Muzyki (nastąpiło to dzięki temu, że teren został „uwolniony” przez wojsko). Tuż po uchwaleniu Studium rozpoczną się prace nad Miejscowym Planem Zagospodarowania. Powstaje zatem pytanie, czy nie powinno się zorganizować konkursu architektonicznego, który określiłby gabaryty budynku? Jak zapewniała, przy tworzeniu Planu, Miasto będzie wykorzystywać wyniki konkursu i współpracować z autorami projektów. Jej zdaniem, zasadniczy problem, to jednak pieniądze, których brak blokuje realizację. Według dyskutantki, „obawa profesora Gajewskiego jest dość uzasadniona – w sytuacji braku odpowiednich funduszy może powstać kolekcja poszczególnych obiektów, bez towarzyszącej im przestrzeni publicznej.”

 

Z kolei, arch. Marek Dunikowski, jako przewodniczący Jury konkursu ocenił go bardzo pozytywnie i podkreślił, że jest pod wrażeniem jakości prac, zwłaszcza pierwszej nagrody– co rokuje możliwość dobrej współpracy z Miastem. Podkreślił, że obawia się jednak o lokalizację – pojawia się nadal pytanie o zasadność takiej właśnie, peryferyjnej lokalizacji. Problem polega nie tylko na zbudowaniu samego obiektu, ale przede wszystkim na utrzymaniu takiej struktury – choć jest ona w mieście potrzebna.

 

Następnie głos zabrał prof. arch. Andrzej Wyżykowski, deklarując, że przychyla się do przyjętej lokalizacji. Stwarza ona szanse realizacji większego zespołu funkcjonalnego, choć w pewnej odległości od Centrum. Wskazał na ciągłą konieczność aktywizacji Bulwarów Wiślanych i poprawę ich walorów przestrzenno-estetycznych. Odnosząc się do poetyckiej propozycji wysunięcia bryły Filharmonii w stronę rzeki, co proponuje projekt zespołu arch. Ryszarda Jurkowskiego, mówca stwierdził, że ekspresja formy jest wspaniała, a możliwość realizacji kładki w tym rejonie zwiększa powiązania funkcjonalne z południowymi dzielnicami miasta. (…)

 

Natomiast arch. Janusz Sepioł podkreślił fakt, że miasto zrealizowało do tej pory kilka udanych obiektów w oparciu o wyniki konkursów, ogłoszonych w trakcie jego kadencji jako Marszałka Województwa Małopolskiego – takie jak Muzeum Lotnictwa czy Małopolski Ogród Sztuk. Wspomniał, że docierają do niego krytyczne głosy na temat zbyt dużego inwestowania w funkcje kultury. To świadczy o niezrozumieniu roli „miast kreatywnych”. Podobnie ocenił i ten konkurs – pod kątem tego, jak powinno być tworzone miasto – w sensie otwierania nowych przestrzeni publicznych. Przypomniał doświadczenia Krakowa w prowadzeniu wielkich projektów urbanistycznych. Nie wszystkie kończyły się sukcesem – jak choćby nowy Campus Uniwersytetu Jagiellońskiego, mimo dostępnych gigantycznych, miliardowych środków. Dlatego też mówca nie zgadza się z poglądem wiceprezydent Koterby, że tylko środki finansowe koniecznie gwarantują powodzenie. Podobnie na Zabłociu, gdzie dominuje inwestor prywatny i brakuje tworzenia przestrzeni publicznych. W przypadku Miasta Muzyki mamy do czynienia z ogromnym obszarem zlokalizowanym nad Wisłą. Istnieje wątpliwość, czy dysponujemy instrumentami do realizacji wielkich projektów urbanistycznych. Miasto nie stoi przed problemem budowy samej filharmonii – ale z racji charakterystyki terenu musi wygenerować finanse na budowę ogromnej struktury tworzącej właściwy kontekst urbanistyczny dla muzycznego centrum. (…).

 

Elżbieta Koterba zgodziła się, że projekt odnosi się do części miasta, która powinna zacząć funkcjonować. Otoczenie faktycznie może być budowane przez długi czas i mogą wystąpić problemy z całościowym zamknięciem projektu. Sam projekt obiektu filharmonii – jest  inwestycją marszałka województwa. (…)

 

Z kolei prof. Zbigniew Zuziak (…) odnosząc się do samej lokalizacji – również wolałby lokalizację w bezpośredniej otulinie Starego Miasta. Jednakże jego zdaniem, wybór lokalizacji powinien być poprzedzony dobrą analizą porównawczą, której wyniki mogą stać się podstawą do tworzenia kompleksowego założenia miasta. Jesteśmy w trakcie aktualizacji Strategii Rozwoju Miasta Krakowa i w tym kontekście powinien pojawić się temat wyboru lokalizacji tego typu funkcji. Co znaczy określenie „miasto muzyki”? Czy jest pojmowane jako organizm, konstrukcja? Pojawia się pytanie o jego parametry – konieczne jest całościowe spojrzenie na podane rozwiązania i zbudowanie parametrów dla budowy relacji miasto – muzyka, postulował prof. Zuziak. (…)

 

 

Cały artykuł w listopadowo-grudniowym numerze ARCH#20, dostępnym w sieci EMPiK oraz wybranych księgarniach

ARCH #57
STYCZEŃ/LUTY 2020
facebook