AUTOR ARTYKUŁU
MARCIN SZOSKA
„ARTFORUM” – SYNTEZA SZTUKI I ARCHITEKTURY
31 maja 2013 | wyślij link
„ARTFORUM” – SYNTEZA SZTUKI I ARCHITEKTURY

Hans Hollein twierdzi iż „wszystko jest architekturą”, a architekci zamiast myśleć jedynie w kategoriach fizycznego budynku, powinni eksplorować nowe terytoria. Amerykański rynek periodyków architektonicznych zdaje się podążać tą interdyscyplinarną ścieżką. I tak w magazynie „Log” związanym z osobą Cynthii Davidson, prywatnie żoną Petera Eisenmana, obok artykułów o architekturze parametrycznej można znaleźć tekst niemieckiego filozofa Peter Sloterdijka. Również pisma kojarzone głównie ze sztukami plastycznymi jak „Artforum” – otwierają się na dialog ze środowiskiem architektonicznym. Tematem przewodnim październikowego wydania „Artforum” z 2012 roku były relacje architektury i sztuki – analizują je zaproszeni paneliści, m.in.: krytyk Hal Foster, architekci Steven Holl i Philippe Rahm oraz kurator Hans Ulrich Obrist.

 

 

Punktem startowym dyskusji jest naturalne miejsce przecięcia się obu dyscyplin, czyli muzeum. Holl wyróżnia trzy typy takich przestrzeni: białe pudło, które wysysa życie z eksponatów, jak to ma miejsce w MoMA, „ekspresjonistyczny” – przytłaczający sztukę oraz typ „ortogonalny”, w którym architektura i sztuka wzajemnie się stymulują (np. Kiasma Museum of Contemporary Art w Helsinkach). Julian Rose z „Artforum” uzupełnia tę klasyfikację kategorią artystów, którzy twierdzą iż ujarzmili przestrzeń swoją sztuką – tak jak zrobił to Ai Weiwei monumentalną instalacją Sunflower Seeds w hali turbin w londyńskiej Tate Modern (podłogę hali wysypano ponad stoma milionami ręcznie robionych i malowanych porcelanowych „ziaren” słonecznika – przyp. red.).

 

 

Następnie mowa jest o afektach i dyskusja przeradza się w seminarium z fenomenologii architektury. Holl opowiada o swojej współpracy z artystką Tarą Donovan, wraz z którą przy użyciu takich materiałów jak np. niebiesko-zielony cynk wzbogaca artystyczne, zmysłowe doświadczanie architektury. Krytyk Sylvia Lavin uważa iż współcześnie recepcja architektury oscyluje pomiędzy intelektualną kontemplacją a sensualnym doświadczaniem. Jako przykład interakcji tych płaszczyzn przywołuje projekt artysty Thomasa Demand’a The Dailies w Sydney, który jest czymś pomiędzy projektowaniem wnętrz, fotografią, interwencją w przestrzeń publiczną czy też przykładem sztuki hotelarskiej.

 

 

Foster zaznacza iż punktem stycznym obu dyscyplin, sztuki i architektury, mógłby być wspólny koncept wyrażający Zeitgeist epoki. Jako przykład podaje tu ideę „konstrukcji” zaczerpniętą z rosyjskiego konstruktywizmu i zawiesza pytanie, co jest jej współczesnym odpowiednikiem? Philippe Rahm powołując się na Petera Sloterdijka, odpowiada iż jest nią zagadnienie „atmosfery”. Dzisiejsze wyzwanie to projektowanie atmosfery za pomocą nowych technologii, które pozwalają nie tylko rzeźbić bryłę, ale także pustkę. To nowe podejście do projektowania przestrzeni bez fizycznych ograniczeń w postaci ścian i sufitów. Jako przykład implementacji „nowego paradygmatu” Rahm przywołuje własny projekt Domestic Astronomy w Louisiana Museum of Modern Art w Danii.

 

 

Pod koniec dyskusja zmierza w stronę tego, co Julian Rose nazywa „estetyką relacyjną” polegającą na interwencji sztuki i architektury w przestrzeń publiczną. Uzupełnieniem debaty jest tekst autorstwa krytyk architektury Sylvii Lavin zatytułowany Vanishing Point, w którym autorka przewrotnie diagnozuje zjawisko gwałtownego rozprzestrzeniania się pawilonów wystawienniczych we współczesnym świecie  jako symptomu atrofii kultury. Liczba budowanych pawilonów zdumiewa tak samo jak liczba instytucji, biennale, expo, programów artystycznych, które je zlecają, a przy tym – jak uważa autorka – pawilony to dziś czysty anachronizm.

 

 

Październikowe wydanie „Artforum” utwierdza w przekonaniu iż sztuka i architektura we współczesnym świecie spotykają się częściej, niż to było w przeszłości. Punktem stycznym jest nie tylko muzeum, ale także projektowanie przestrzeni publicznej, krótkotrwałe struktury tworzone na potrzeby targów sztuki, a także instalacje. Jest coś optymistycznego w fakcie iż w świecie  turbo-kapitalizmu i nano-specjalizacji są tacy, którzy poszukują interdyscyplinarnych syntez.

 

 

„Artforum” International Magazine, October 2012

 

Digital Image © 2012 Museum of Modern Art, N.Y. Photo by John Wronn

 

Artykuł opublikowany został w nr 16 ARCH. Całość artykułu dostępna jest w drukowanej wersji magazynu – http://www.archsarp.pl/kategoria-produktu/arch

ARCH #51
STYCZEŃ/LUTY 2019
facebook